Fars\u00e7a k\u00f6kenli bir kelime olan „kemen\u00e7e“ ayn\u00fd dildeki „keman(=yay,kavis)“ kelimesi ile „-\u00e7e(=k\u00fc\u00e7\u00fcltme eki)“ ekinin bir araya gelmesinden olusur ve „yayla \u00e7alinan k\u00fc\u00e7\u00fck saz“ anlamini tasir.<\/p>\n
Orta Asya\u2019da sekil olarak bug\u00fcnk\u00fc kemen\u00e7eye tam benzemeyen, fakat onun atasi sayilabilecek bir\u00e7ok saz g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Orta ve Uzak Asya M\u00fcsl\u00fcman ve Mogol saz takimlarindaki yayli sazlar incelendiginde farkli isimlere de rastlanmakla birlikte (\u00f6rnegin Kirgizistan ve \u00d6zbekistanda Kiyak) \u00e7ogunlukla „Kemen\u00e7e veya Keman\u00e7e“ adinin verildigine ve „Ikl\u00fd\u00f0 – Ikl\u00fdk“ ad\u00fdyla beraber kullanildigina rastliyoruz. Benzer sekilde Fransa’da „Pochette (po\u00feet) “ \u00ddngiltere’de ise „Kit“ olarak adlandirilan ve kemen\u00e7e ile benzerliklere sahip yayli \u00e7algi t\u00fcr\u00fc oldu\u00f0u bilinmektedir. Kemen\u00e7enin -\u00e7e ekindeki k\u00fc\u00e7\u00fcltme anlami pochette kelimesinde de vardir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Frans\u00fdzca da bu kelimenin cep, kese yada cepte tasinan sey gibi anlamlari vardir<\/p>\n
Kemen\u00e7e kelimesi bug\u00fcn T\u00fcrkiye disinda iran, Ermenistan, Yunanistan, G\u00fcrcistan, Azerbaycan gibi pek \u00e7ok \u00fclkede kullanilmaktadir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiye’sinde biri klasik t\u00fcrk m\u00fcziginin Armudi kemen\u00e7esi, digeri ise Dogu Karadeniz halk m\u00fcziginin Karadeniz kemen\u00e7esi olmak \u00fczere iki t\u00fcr kemen\u00e7e kullanilmaktadir. Ayrica kabak kemani de bazen kemen\u00e7e olarak isimlendirilmektedir. Armudi kemen\u00e7e ve kemaninin benzerlerine rastlanmakla birlikte (Macarlar benzer t\u00fcrde \u00e7algiya HEGED\u00dc, Yunanlilar L\u00ddRA, Bulgarlar GADULGA, Araplar REBAP adini vermislerdir) Karadeniz kemen\u00e7esinin sekil ve \u00e7alinis tarzi bakimindan benzeri bulunmamaktadir. 18. yy. sonlar\u00fdna kadar T\u00fcrk m\u00fcziginin tek yayli sazi olan Kemen\u00e7e’nin yerini, Batinin \u00f6nce Viola d’amore’si (sinekemani adiyla), sonra da Violino’su (keman) aldi. Ama Karadeniz kemen\u00e7esi horonlar sayesinde, armudi kemen\u00e7e ise 19. yy. ortalar\u00fdna dogru girdigi fasil toplulugu i\u00e7inde g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar gelebildi.<\/p>\n
konusu olan Karadeniz kemen\u00e7esi Dogu Karadeniz B\u00f6lgesi disinda Yunanistan ve diger \u00fclkelere g\u00f6\u00e7 etmis olan Karadeniz k\u00f6kenli m\u00fcbadil Rumlar tarafindan da halen yasatilmaktadir. Ayrica Trabzon ve \u00e7evresinden g\u00f6\u00e7 eden Ermenilerinde bu sazi kullandiklari bilinmektedir.<\/p>\n
T\u00fcrk m\u00fcziginin bu en k\u00fc\u00e7\u00fck yayli sazi, boy-bosundan umulmayacak g\u00fc\u00e7te bir ses y\u00fcksekli\u00f0ine ve tinisina sahiptir<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Fars\u00e7a k\u00f6kenli bir kelime olan „kemen\u00e7e“ ayn\u00fd dildeki „keman(=yay,kavis)“ kelimesi ile „-\u00e7e(=k\u00fc\u00e7\u00fcltme eki)“ ekinin bir araya gelmesinden olusur ve „yayla \u00e7alinan k\u00fc\u00e7\u00fck saz“ anlamini tasir. Orta Asya\u2019da sekil olarak bug\u00fcnk\u00fc kemen\u00e7eye tam benzemeyen, fakat onun atasi sayilabilecek bir\u00e7ok saz g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Orta ve Uzak Asya M\u00fcsl\u00fcman ve Mogol saz takimlarindaki yayli sazlar incelendiginde farkli isimlere de […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uzuntarla.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/9"}],"collection":[{"href":"https:\/\/uzuntarla.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/uzuntarla.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uzuntarla.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uzuntarla.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/uzuntarla.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/9\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17,"href":"https:\/\/uzuntarla.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/9\/revisions\/17"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uzuntarla.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}